เสริมความปลอดภัยในทุกขั้นตอนของการพัฒนาซอฟต์แวร์และโครงการ IT

เจาะลึก ISO 27001 Controls Episode 3

Secure by Design: Embedding Information Security in Every Phase of Software Development & Project Lifecycle

ในยุคที่ซอฟต์แวร์และโครงการ IT เป็นแกนหลักของธุรกิจ การฝังความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศตั้งแต่ขั้นตอนแรกของการพัฒนาหรือ Secure by Design จึงเป็นสิ่งจำเป็น ไม่ใช่แค่ป้องกันภัยคุกคามล่วงหน้า แต่ยังลดต้นทุนจากการแก้ไขช่องโหว่ และเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งาน บทความนี้จะพาคุณเข้าใจการประยุกต์ใช้ ISO 27001 Controls ในแต่ละขั้นตอนของการพัฒนาและบริหารโครงการ ตั้งแต่การวางแผน ออกแบบ เขียนโค้ด ทดสอบ ไปจนถึงการส่งมอบระบบ พร้อมตัวอย่างแนวปฏิบัติที่นำไปใช้ได้จริง เพื่อให้องค์กรพัฒนาระบบที่ “ปลอดภัยตั้งแต่รากฐาน” อย่างยั่งยืน โดย ISO 27001:2022 มี Controls ที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดนี้ ดังต่อไปนี้

🔹 A.5.8 — การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลในการบริหารโครงการ (Information Security in Project Management)

สรุป: ต้องฝังมาตรการด้านความมั่นคงปลอดภัยเข้าไปในทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการ เช่น การประเมินความเสี่ยง, การวางแผนควบคุม และการทดสอบระบบ

ตัวอย่าง:

• โครงการพัฒนา Mobile App จัดทำ Security Risk Assessment ก่อนเริ่มโครงการ
• มี Security Sign-off เป็นเกณฑ์ในการ Go-live

ประโยชน์:

• ป้องกันช่องโหว่ที่เกิดจากการละเลยในช่วงพัฒนา
• ลดต้นทุนจากการแก้ไขความเสี่ยงภายหลัง

🔹 A.8.25 — วงจรการพัฒนาแบบปลอดภัย (Secure Development Life Cycle – SDLC)

สรุป: องค์กรต้องกำหนดและปฏิบัติตามกระบวนการพัฒนาอย่างปลอดภัยตลอดวงจรชีวิต ตั้งแต่การวางแผนจนถึงการนำไปใช้งาน

ตัวอย่าง:

• SDLC รวมกิจกรรม Security เช่น Threat Modeling และ Static Code Analysis ในแต่ละ Phase
• มี Security Gate ระหว่าง Design → Build → Test → Release

ประโยชน์:

• ลดความเสี่ยงจากโค้ดที่มีช่องโหว่
• สร้างวัฒนธรรม DevSecOps

🔹 A.8.26 — ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของแอปพลิเคชัน (Application Security Requirements)

สรุป: องค์กรต้องกำหนดความต้องการด้านความปลอดภัยของแอปพลิเคชันอย่างชัดเจนก่อนเริ่มการออกแบบและพัฒนา

ตัวอย่าง:

• ระบุว่าระบบต้องมี MFA, เข้ารหัสข้อมูลที่จัดเก็บ และรองรับ Logging
• ระบุ requirement ให้มีการ Validate Input และ Session Timeout

ประโยชน์:

• ลดความเสี่ยงช่องโหว่ตั้งแต่การออกแบบ
• รองรับ Compliance เช่น PDPA, PCI-DSS

🔹 A.8.27 — สถาปัตยกรรมและหลักการออกแบบระบบอย่างปลอดภัย (Secure System Architecture and Engineering Principles)

สรุป: ต้องใช้แนวทางการออกแบบระบบที่เน้นความมั่นคงปลอดภัย เช่น Principle of Least Privilege, Defense in Depth และ Zero Trust

ตัวอย่าง:

• แยกบริการ API กับ Database ด้วย Layer Firewall
• ออกแบบโดยใช้ Secure Design Pattern ที่ผ่านการตรวจสอบ

ประโยชน์:

• ป้องกันการโจมตีโดยอาศัยโครงสร้างระบบ
• เสริมความยืดหยุ่นของระบบต่อภัยคุกคามที่เปลี่ยนแปลงเร็ว

🔹 A.8.28 — การเขียนโค้ดอย่างปลอดภัย (Secure Coding)

สรุป: ต้องกำหนดแนวปฏิบัติและแนวทางเขียนโค้ดให้ปลอดภัย รวมถึงอบรมพัฒนาศักยภาพนักพัฒนาให้ตระหนักด้าน Secure Coding

ตัวอย่าง:

• ใช้ OWASP Secure Coding Guidelines
• มี Code Review โดยเน้นประเด็น Security เช่น SQL Injection, Cross-site Scripting (XSS)

ประโยชน์:

• ลดต้นเหตุของช่องโหว่ในระดับโค้ด
• เสริมความมั่นใจให้กับลูกค้าและผู้ใช้งาน

🔹 A.8.29 — การทดสอบความปลอดภัยในระยะพัฒนาและทดสอบรับระบบ (Security Testing in Development and Acceptance)

สรุป: ต้องมีการทดสอบด้านความปลอดภัยทั้งในระหว่างการพัฒนาและก่อนนำระบบไปใช้งานจริง เช่น Static, Dynamic และ Penetration Testing

ตัวอย่าง:

• ทำ Static Code Analysis ด้วย SAST Tool ก่อน QA
• ทำ Pen Test ระบบใหม่ก่อน Go-live

ประโยชน์:

• ตรวจจับช่องโหว่ก่อนระบบถูกใช้จริง
• ลดความเสี่ยงต่อชื่อเสียงหากมีเหตุ Data Breach

🔹A.8.30 — การพัฒนาระบบโดยบุคคลภายนอก (Outsourced Development)

🔗 เชื่อมโยงกับ A.5.20 — ข้อตกลงด้านความปลอดภัยในสัญญากับผู้ให้บริการ

สรุป: การว่าจ้างพัฒนาโดยบุคคลภายนอกต้องกำหนดข้อกำหนดด้านความมั่นคงปลอดภัยไว้ใน TOR, สัญญา และติดตามการปฏิบัติ

ตัวอย่าง:

• สัญญาว่าจ้างกำหนดให้ Source Code เป็นทรัพย์สินขององค์กร
• Supplier ต้องส่งมอบ Secure Coding Checklist และรายงานการทดสอบความปลอดภัย

ประโยชน์:

• ลดความเสี่ยงจากการที่องค์กรไม่มีอำนาจควบคุมการพัฒนาโดยตรง
• สอดคล้องกับมาตรฐาน A.5.20 เรื่องสัญญากับ Supplier

🔹A.8.31 — การแยกสภาพแวดล้อมพัฒนา ทดสอบ และระบบใช้งานจริง (Separation of Development, Test and Production Environments)

สรุป: ต้องแยกสภาพแวดล้อม 3 ส่วนออกจากกันอย่างชัดเจนเพื่อป้องกันการรั่วไหลของข้อมูล และความเสี่ยงจากการแก้ไขระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต

ตัวอย่าง:

• Production ไม่อนุญาตให้ Developer เข้าถึงโดยตรง
• Test Environment มีข้อมูลจำลอง ไม่ใช้ Production Data จริง

ประโยชน์:

• ป้องกันการเปลี่ยนแปลงระบบสำคัญโดยไม่ตั้งใจ
• ลดความเสี่ยงการนำข้อมูลจริงมาใช้ในการทดสอบ

🔹 A.8.33 — ข้อมูลในการทดสอบระบบ (Test Information)

สรุป: ข้อมูลที่ใช้ในการทดสอบระบบต้องได้รับการปกป้องอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะกรณีใช้ข้อมูลจริง หรือมีข้อมูลที่อ่อนไหว

ตัวอย่าง:

• ใช้ Data Masking เพื่อปิดบังข้อมูลลูกค้าก่อนนำมาทดสอบ
• อนุญาตเฉพาะทีม QA เข้าถึงข้อมูลทดสอบ

ประโยชน์:

• ลดโอกาสรั่วไหลของ PII และข้อมูลธุรกิจสำคัญ
• ปฏิบัติตาม PDPA, GDPR ที่ห้ามนำข้อมูลจริงมาใช้โดยไม่มีเหตุผลจำเป็น

ความสัมพันธ์ระหว่าง ISO 27001 Controls ทั้งหมด

อ่าน เข้าใจ ISO 27001 ที่องค์กรต้องรู้: สรุปครบ อ่านง่าย จบใน 5 นาที เพิ่มเติมได้ที่นี่

คลิกเพื่ออ่าน Episode อื่น ๆ เพิ่มเติม 

แหล่งอ้างอิงข้อมูลความเป็นมาและความสำคัญของมาตรฐานนี้

หากคุณพร้อมจะยกระดับองค์กรให้ก้าวล้ำกว่าเดิม วันนี้คือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด — เริ่มศึกษา วางแผน และลงมือสร้างระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศตามมาตรฐาน ISO 27001 ที่แข็งแกร่งไปกับเรา

ACinfotec พร้อมเป็นพาร์ตเนอร์เคียงข้างคุณ ตั้งแต่ก้าวแรก… จนถึงการรับรอง

รับคำปรึกษาเบื้องต้นโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

Email: sales@acinfotec.com หรือโทร 02-670-8980-4